Warscape

Celem projektu jest stworzenie internetowej platformy (a w przyszłości także aplikacji mobilnej) mapującej dziedzictwo I wojny światowej na ziemiach polskich w ich współczesnych granicach (po 1945 r.). Ziemie polskie stanowiły w latach 1914–1918 obszar intensywnych działań wojennych, czego świadectwem są liczne groby, cmentarze i pomniki z okresu Wielkiej Wojny. Obiekty te są bardzo zróżnicowane pod względem formy, co wynikało m.in. z różnorodności instytucji odpowiedzialnych za ich tworzenie, dostępnych materiałów budowlanych oraz lokalnych tradycji architektonicznych. Dodatkowym czynnikiem kształtującym tę różnorodność były zmiany granic państwowych po 1918 i 1945 r., które doprowadziły do nałożenia się kilku odmiennych systemów upamiętniania poległych.
W czasie wojny powstawały przede wszystkim cmentarze wojenne zakładane przez austriackie Wydziały i Inspektoraty Grobów Wojennych w Galicji, a także przez odpowiednie instytucje austriackie i niemieckie na terenie okupowanego Królestwa Polskiego. Istniały także pomniki wznoszone przez żołnierzy poszczególnych formacji na frontach wschodnich. Po 1918 r. obiekty te zostały przejęte pod opiekę odrodzonego państwa polskiego. Odmienną sytuację reprezentują tereny, które po ustaleniu granic po I wojnie światowej znalazły się w granicach Republiki Weimarskiej, a następnie Rzeszy Niemieckiej: Prusy, Mazury, Pojezierze Lubuskie, Dolny i Górny Śląsk. Tamtejsze upamiętnienia przybierały postać lokalnych pomników i cmentarzy, często z nazwiskami mieszkańców, którzy polegli na różnych frontach: nie upamiętniały one bezpośrednio walk prowadzonych w danym miejscu, lecz mobilizację lokalnej społeczności. Po 1945 r., w wyniku zmiany granic i polityk pamięci, wiele z tych obiektów utraciło swój pierwotny charakter i było reinterpretowanych bądź przekształcanych, wiele z nich uległo zniszczeniu, czy to celowemu czy też poprzez zapomnienie. Współczesne granice Polski obejmują więc obszar, na którym współistnieją różnorodne, nakładające się na siebie tradycje i praktyki upamiętniania ofiar wojny 1914–1918.

Projekt ma na celu zmapowanie, udokumentowanie i zachowanie dla przyszłych pokoleń zarówno istniejących, jak i – o ile umożliwią to źródła archiwalne i badania terenowe – nieistniejących już obiektów dziedzictwa Wielkiej Wojny. Jego ambicją jest zaangażowanie szerokiego grona odbiorców w tworzenie otwartej bazy danych pomników i cmentarzy wojennych, uzupełnianej o interaktywną mapę, którą współtworzyć będą użytkownicy platformy.